الگوی اطلاعات جغرافیایی پخش منوکسیدکربن در حواشی بزرگراه‌ ها در اثر ترافیک با در نظر گرفتن شرایط مختلف پایداری جوی (مطالعه موردی: بزرگراه نیایش)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده عمران- دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی

2 دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد دانشکده عمران- دانشگاه خواجه نصیر الدین طوسی

چکیده

   یکی از منابع اصلی آلودگی هوا در کلانشهرها، ترافیک و معضلات مرتبط با سیستم حمل و نقل می باشد. توسعه شبکه ترافیک و افزایش انواع مختلفی از وسایل نقلیه با سرعتهای مختلف با احتمال عملکرد ناقص سوخت، موجب افزایش آلودگی هوا شده که این امر اجتناب ناپذیر می باشد. همچنین این آلودگی سلامت عمومی شهروندان شهرها را با خطر مواجه کرده است. بر این اساس، الگو‌سازی آلودگی هوا به منظور پیش‌بینی مکانی غلظت آلاینده های هوا در مناطق شهری ضروری می باشد. در این تحقیق، به مطالعه موردی الگو‌سازی پخش آلاینده منوکسیدکربن (CO) درحواشی بزرگراه نیایش واقع در کلانشهر تهران برای دوره زمانی آبان ماه، سال  1394پرداخته‌شده است. این تحقیق با استفاده از نرم افزار CALINE4 و روشهای سیستم اطلاعات جغرافیایی، به منظور ارائه نتایج، انجام شده است.   غلظت COدر دامنه انتخابی برای نقاط مختلف با فاصله 500 متری از جوانب محور بزرگراه با در نظر گرفتن کلاسهای مختلف پایداری جو پیش بینی گردید. نتایج متاثر از هندسه بزرگراه، داده های ترافیکی و شرایط هواشناسی دوره مورد مطالعه می باشد. تطبیق نتایج برداشت شده توسط مشاهدات میدانی با الگوی پیشنهادی در چند نقطه انجام گرفت. نتایج الگو نشان می دهدکه با پایدار شدن جو و کاهش سرعت باد، غلظت CO در نقاطی که در جهت موافق وزش باد تحت تأثیر قرار دارند، به خصوص ناحیه شمال بزرگراه، افزایش می‌یابد. همچنین در نقاط واقع در خلاف جهت باد، غلظت CO به میزان حداقل باقی می‌ماند. غلظت آلاینده های پیش بینی شده با ازدیاد فاصله از بزرگراه بهصورت نمایی کاهش ‌یافته و در پایدارترین حالت جوی، در فواصل 25، 50، 100، 150و 300 متری از بزرگراه، غلظت CO به ترتیب به میزان 18% ، 48%، 57%، 73% و 96% زوال می‌یابد. در این مطالعه همچنین طیف پخش غلظت CO با استفاده از روش سیستم اطلاعات جغرافیایی برای پایدارترین حالت جوی دوره مورد مطالعه، آبان ماه،  بدست آمد. نتایج نشان می دهد که غلظت آلاینده CO در دو ناحیه که اولی از محل نزدیک به تقاطع بزرگراه نیایش با خیابان ولیعصر تا خیابان سئول ودومی شامل بزرگراه نیایش در حدفاصل بین بلوار فرحزادی و بزرگراه اشرفی اصفهانی می باشد، دارای غلظت بیشتری نسبت به بقیه مناطق بزرگراه می باشد . بر اساس این نتایج، نواحی یادشده را می توان به عنوان ناحیه پرمخاطره اعلام نمود و باید با تغییرات شرایط مرزی مختلف، شدت تمرکز آلاینده منوکسید کربن را در این نواحی کاهش داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geographical information model of carbon monoxide dispersion near expressways affected by traffic under different conditions of atmospheric stabilities (A case study: Niayesh expressway)

نویسندگان [English]

  • mahsa Memarianfard 1
  • shokofeh satarzadeh 2
1 Assistant Professor, Department of Civil Engineering, K.N.Toosi University of Technology, Tehran
2 Graduated Student, Department of Civil Engineering, K.N.Toosi University of Technology, Tehran
چکیده [English]

One of the main sources of air pollution in metropolitan areas is the traffic and the associated problems in the transportation system. Traffic network development and increasing the number of different types of vehicles with different speeds, leading possibility of incomplete fuel burning, can increase air pollutant concentration which is often inevitable; moreover, has endangered the health of civilian in cities. Accordingly, air pollution modeling to predict spatial concentration of air pollutants across the cities is required. In this research, a case study of carbon monoxide emission, near Niayesh expressway in Tehran megacity, for duration of 23rd October 2015 to 21st November 2015, has been conducted. This research is carried out by using CALINE4 software, presenting the results upon GIS-based methods. The CO concentration across the selected domain is predicted at different points by the distance of 500 m at the sides of expressway axis considering different atmospheric stability classes. The results are affected by path geometric of expressway, traffic data and weather conditions during the study period. The proposed model calibration has been obtained by predicting model results with some measured point values. The results of the proposed model have presented the CO pollutant concentration increase in the areas affected along the wind direction, especially in the north side of the expressway while there is stabilized atmosphere and wind speed is decreasing. Furthermore, the CO concentration is remained at minimum level along opposite wind direction. The predicted pollution concentrations with increasing distance from the expressway show  exponentially reduction trend and have been decreased at distances of 25, 100, 150, and 300 meters from expressway axis as 18%, 48%, 57%, 73%, and 96%, respectively.  In this study, the CO concentration in GIS system was predicted, for duration of 23rd October 2015 to 21st November 2015, which is the most stable period of atmospheric condition. The obtained results represent that the CO concentration along two zones of Valiasr street to Seoul street and Farahzadi Boulevard to Ashrafi Esfahani highway are more than the rest. Accordingly, the conditions of two named zones are introduced as high hazardous zones which are in need of pollutant reduction by the changes in boundary conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Air pollution
  • Distribution Model of CO
  • Atmospheric conditions
  • CALINE4
  • Geographical information system
  • Niayesh Expressway