پیش‌نگری کمی اثرات محتمل تغییر اقلیم بر شاخص گرمایی (THI) تحت سناریوهای واداشت تابشی (RCP) در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد هواشناسی کشاورزی دانشگاه تهران ، کارشناس هواشناسی اداره کل هواشناسی استان زنجان

2 دانشگاه تهران

3 عضو هیات علمی پژوهشکده اقلیم شناسی

چکیده

شاخص دما - رطوبت (THI)، معرف تاثیرات توامان این دو کمیت بر موجودات زنده و بروز تنشهای محیطی است. با توجه به پیامدهای گرمایش جهانی، انتظار می‌رود مقدار این شاخص در دهه‌های آتی دچار تغییر شود.مطالعه حاضر به منظور کمی سازی اثرات محتمل تغییر اقلیم بر شاخص THI، به عنوان یک شاخص اقلیمی - کشاورزی مؤثر در تولید دام‌ها انجام شده است. در این پژوهش با توجه به رویکرد جدید در گزارش پنجم هیئت بین‌الدول تغییر اقلیم 2014)،(IPCC AR5 از خروجی‌های ریزمقیاس شده دو مدل جهانی CNRM-CM5 و EC-EARTH تحت دو سناریو RCP4.5 و RCP8.5 استفاده ‌شده است. برای این منظور ابتدا برای دوره اقلیمی پایه (2005-1986) داده‌های 86 ایستگاه هواشناسی در سطح کشور، معرف اقلیم‌های گوناگون کشور که سال تأسیس آن‌ها 1986 و یا ماقبل بوده، گردآوری و کنترل کیفی شد. سپس به ‌منظور بررسی تغییرات سطوح مختلف تنش گرمایی ابتدا پهنه‌بندی‌های اقلیمی در مقیاس فصلی در دوره اقلیمی پایه و در سه دوره اقلیمی آتی نزدیک (2040-2021)، میانی (2065-2045) و دور (2100-2081) تا پایان قرن بیست و یکم انجام گرفت. در ادامه مساحت پهنه‌های سطوح مختلف تنش گرمایی محاسبه گردید. نتایج کلی نشان از افزایش مساحت پهنه‌های توأم با تنش گرمایی (THI ≥ 72) و متقابلاً کاهش مساحت پهنه‌های فاقد تنش گرمایی ( THI <72؛ مناطق مستعد پرورش و تولید دام) در اقلیم آتی در فصول بهار و تابستان داشت، به طوری که مناطق مستعد تولید دام که در دوره اقلیمی پایه در فصول بهار و تابستان به ترتیب 9/86 و 49 درصد از مساحت کل کشور را در قلمرو خود داشت، به‌تدریج تا پایان قرن بیست ویکم با توجه به گرمایش جهانی رو به کاهش بوده، و در اقلیم آتی دور تحت دو سناریو RCP4.5 و RCP8.5 به ترتیب به حدود 4/66 و 2/54 در فصل بهار و 4/22 و 8/6 درصد در فصل تابستان کاهش خواهد یافت. شایان ذکر است در فصول پاییز و زمستان با وجود افزایش در میانگین فصلی شاخص THI، شاخص تا پایان قرن بیست و یکم از حد آستانه خود (THI=72) بیشتر نخواهد شد،به بیان دیگر، در این دو فصل با وجود گرمایش جهانی، احتمالاً دام تا پایان قرن بیست ویکم در گستره ایران دچار تنش‌های گرمایی محسوس نخواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Quantifying the possible impacts of climate change on temperature-humidity index, (THI) under RCP scenarios across Iran

نویسندگان [English]

  • Sajad Asgari Asgari 1
  • NOZAR GHAHREMAN 2
  • iman babaeian 3
1 1. MSc graduate, University of Tehran
2 University of tehran
3 Assitant Professor, National Climatological Institute, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The temperature humidity index (THI) is one of the measures which describe the climatic discomfort as a result of combined effects of temperature and humidity. This index provides a rapid and accurate evaluation of heat stress effect on animal’s health and productions. Considering the sequences of global warming and climate change, it is expected that THI values would vary due to changes in temperature and humidity in coming decades. As the soft computing skills increased in recent decades, more number of climate models has been developed for weather and climate predictions which have significantly improved the quality and resolution of projections. This remarkable increase in number of climate models has enabled the scientists to estimate a wide range of main climate variables such as humidity and temperature in fine temporal and spatial resolution. Upon release of new scenarios based on Radiative Forcing which are known as Representative Concentration Pathway scenarios (RCP scenarios), by Intergovernmental panel on climate change (IPCC) in fifth assessment report (AR5), a new set of climate models (GCMs) have been proposed for future climate projections. The main aim of this study is to investigate the temporal and spatial variations of THI values in selected weather stations across Iran as a result of climate change under RCP climatic scenarios proposed in fifth assessment report (AR5) of IPCC.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Climate change
  • Heat stress
  • Scenario