تحلیل روند دما در تراز 500 هکتو پاسکال بر روی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری، دانشیار، بخش مهندسی آب و مرکز پژوهش‌های جوی اقیانوسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

چکیده

تغییر در دمای جو اهمیت ویژه‏ای در زمینه تحقیق‏های مربوط به آب و هوا دارد. با افزایش گازهای گلخانه‏ای، دمای هوا و وردسپهر نیز افزایش می‏یابد. آهنگ این افزایش دما در مناطق مختلف متفاوت می‏باشد. در تحقیق حاضر، تغییرات زمانی دمای لایه میانی جو در ایران مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های گره‏بندی شده دما در تراز 500  هکتوپاسکال در محدوده‏ای با عرض جغرافیایی°25 تا °40 شمالی و طول °45 تا °5/62 شرقی در مقیاس ماهانه برای دوره 2014- 1968از داده‌های واکاوی شده NCEP-NCAR تهیه شد. این محدوده شامل 56 گره °5/2 در °5/2می‏باشد. معدل مکانی دمای لایه میانی جو در این محدوده به عنوان نمایه منطقه‏ای دمای لایه میانی جو درایران در نظر گرفته شدو تغییرات سالانه آن بررسی شد. نتایج نشان داد که دمای سالانه لایه میانی جو در ایران افزایش معنی‌داری در سطح 5% داشته‌ است به‌طوری‌ که در پنجاه سال گذشته به اندازه 75/0درجه سانتی‏گراد افزایش یافته است. نتایج آزمون ناپارامتری من‏کندال دنباله‌ای نشان داد که روند افزایشی دمای لایه میانی جو در ایران از سال 1997 شروع شده است به طوری که از این سال به بعد شدت آن نیز  افزایش یافته است. هم‏چنین از سال 2007 به بعدروند افزایشی این دما در سطح 5% معنی‏دار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Trend analysis of temperature at the 500 hPa over Iran

نویسنده [English]

  • Amin Shirvani

Allen, R. J., and S. C. Sherwood, 2008, Warming maximum in the tropical upper troposphere deduced from thermal winds. Nature Geoscience, Volume 1, Issue 6, pp. 399-403.

2. Angell, J., and J. Korshover, 1983, Global temperature variations in the troposphere and stratosphere, 1982-1958. Monthly Weather Review, Volume 111, Issue 5, pp. 901-921.

3. Haimberger, L., C. Tavolato and S. Sperka, 2008, Toward elimination of the warm bias in historic radiosonde temperature records-Some new results from a comprehensive inter-comparison of upper-air data. Journal of Climate, Volume 21, Issue 18, pp. 4587-4606.

4. Harley, W. S, 1978, Trends and variations of mean temperature in the lower troposphere.  Monthly Weather Review. Volume 106, Issue 3, pp. 413-416.

5. Solomon, S, 2007, Climate Change 2007- The Physical Science Basis. Working group I contribution to the fourth assessment report of the IPCC. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.

6. Kalnay E., M. Kanamitsu, R. Kistler, W. Collins, D. Deaven, L. Gandin, M. Iredell, S. Saha, G. White, J. Woollen, Y. Zhu, A. Leetmaa, R. Reynolds, M. Chelliah, W. Ebisuzaki, W. Higgins, J. Janowiak, K. C. Mo, C. Ropelewski, J. Wang,  R. Jenne,  and D. Joseph, 1996,  The NCEP/NCAR40-Year reanalysis project. Bulletin of the American Meteorological Society, Volume 77, Issue 3,  pp. 437- 471.

7. Makrogiannis, T., and H. Sahsamanoglou, 1992, Analysis of mean temperature variations at the500/1000hPa layer over Europe, 1945–88. Theoretical and Applied Climatology, Volume 45, Issue 3, pp. 193-200.

8. Philandras, C., P. Nastos, I. Kapsomenakisand C. Repapis, 2015, Climatology of upper air temperature in the Eastern Mediterranean region. Atmospheric Research, Volume 152, pp. 29-42.

9. Shirvani, A, 2014, Trend sequential analysis of the air temperature over Iran and its comparison with global warming. Iranian Congress of Soil and Water Engineering management, Tehran University, 2-3 Ordibehest, pp. 92-101.

10. Sneyers, R, 1990, On the statistical analysis of series of observations. World Meteorological Organization, Technical Note 143, Geneva, Switzerland.

11. Von Storch, H., and F .W. Zwiers, 2001, Statistical analysis in climate research. Cambridge University press.

12. Yang, S., K.M. Lau, and K.M. Kim, 2002, Variations of the East Asian Jet: Stream and Asian–Pacific–American winter climate anomalies. Journal of Climate, Volume 15, Issue 3, pp. 306- 325.