پژوهش های اقلیم شناسی

پژوهش های اقلیم شناسی

تحلیلی بر توزیع فضایی عناصر اقلیمی با استفاده از شاخص اقلیم ساحلی (BCI) به منظور توسعه گردشگری پایدار شهری(مطالعه موردی: استان مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عبدالکریم بائی لاشکی 1
صدرالدین متولی 2
غلامرضا جانبازقبادی 2
1 دانشجوی دوره دکترای رشته آب و هواشناسی دانشگاه آزاد اسلامی نور، نور، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، نور، ایران
چکیده
چکیده

یکی از نیازهای مهم و اساسی به‌منظور توسعه قابلیت‌ها و توانمندی‌های گردشگری یک منطقه، اقلیم مناسب گردشگری می‌باشد. استفاده از قابلیت‌ها و توانمندی‌های گردشگری، نیازمند شناخت و ارزیابی اقلیم آسایش با استفاده از روش‌های علمی مورد قبول است تا به‌طور سیستماتیک تأثیر عناصر اقلیمی بر فعالیت گردشگران را مشخص سازد. بر اساس این ضرورت، در پژوهش حاضر، به بررسی پراکنش مکانی - زمانی شرایط اقلیم گردشگری استان مازندران با استفاده از شاخصاقلیم ساحلی(Beach Climate Index) در محیط نرم‌افزاری ArcGIS پرداخته شده است. به‌منظور اجرای این شاخص و رسیدن به اهداف پژوهش، از داده‌های روزانه سری زمانی ایستگاه‌های هواشناسی استان مازندران طی سال‌های 1980 تا 2018 استفاده گردید. بر حسب نیاز مدل و روش مورد استفاده، عناصر اقلیمی (به‌صورت میانگین) شامل رطوبت نسبی، سرعت باد، ساعات آفتابی، بارش ماهانه، متوسط دمای روزانه و ماهانه، ابرناکی و تعداد روزهای مه‌آلود به‌کار گرفته شده‌اند. پس از محاسبه مقادیر شاخص CPIدر محیط جی. آی. اس، برای تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی فعالیت‌های گردشگری، با کم‌ترین میزان خطا در درون‌یابی، روش‌های درون‌یابی به‌کار گرفته شدند. نتایج شاخص اقلیم گردشگری ساحلی در سطح استان مازندران در مقیاس ماهانه، بیان‌گر آن است که بین عرصه‌های ساحلی و کوهستانی الگوهای متفاوتی از نظر شاخص آسایش گردشگری در زمان‌های مختلف سال حاکم است. در دوره پاییز و بهار، در بخش‌های ساحلی استان، به‌ویژه بخش‌های سواحل شرقی، کیفیت استراحت ساحلی در وضعیت مطلوب‌تری قرار دارد. در حالی‌که در همین دوره، در بخش‌های کوهستانی تنش سرمایی حاکم بوده و کیفیت شاخص آسایش اقلیمی را به‌نسبت عرصه‌های ساحلی کاهش می‌دهد. اما در ماه‌های تابستان، به‌دلیل حاکمیت تنش گرمایی در سواحل، عرصه‌های کوهستانی به‌لحاظ شاخص BCI دارای کیفیت آسایش اقلیمی مناسب‌تری هستند.

واژگان کلیدی:آسایش اقلیمی، استراحت ساحلی، سری زمانی، درون یابی، عناصر اقلیمی
کلیدواژه‌ها
توزیع فضایی
عناصراقلیمی
گردشگری پایدارشهری
شاخص اقلیم ساحلی(BCI)
استان مازندران

عنوان مقاله English

Evaluation of coastal potential using climatic elements in the development of sustainable urban tourism (case study: Mazandaran province)

نویسندگان English

abdolkarim baeilashaki 1
Sadroddin Motevalli 2
Gholamreza gobadijanbaz 2
1 Noor - Ph.D. student of hydrometeorology, Azad Islamic University, Vahedin
2 Associate Professor, Department of Geography, Islamic Azad University, Noor Branch, Noor, Iran.
چکیده English

Abstract

One of the important and fundamental needs in order to develop the capabilities and capabilities of tourism in a region is the suitable climate for tourism. The use of tourism capabilities and capacities requires the recognition and evaluation of comfort climate using accepted scientific methods to systematically determine the effect of climatic elements on the activities of tourists. Based on this necessity, in the current research, the spatial-temporal distribution of tourism climate conditions in Mazandaran province has been investigated using the Beach Climate Index in the ArcGIS software environment. In order to implement this index and achieve the goals of the research, the daily time series data of the meteorological stations of Mazandaran province during the years 1980 to 2018 were used. According to the needs of the model and method used, climate elements (on average) including relative humidity, wind speed, sunny hours, monthly precipitation, average daily and monthly temperature, cloudiness and number of foggy days have been used. After calculating the values of the CPI index in the J environment. Oh you. S, interpolation methods were used to prepare tourism activity zoning maps with the least amount of error in interpolation. The results of the coastal tourism climate index at the level of Mazandaran province on a monthly scale indicate that between the coastal and mountainous areas Different patterns prevail in terms of tourism comfort index at different times of the year. In autumn and spring, in the coastal parts of the province, especially the parts of the eastern coast, the quality of beach rest is in a better condition. Meanwhile, in the same period, cold stress prevails in the mountainous parts and reduces the quality of the climatic comfort index compared to the coastal areas. But in the summer months, due to the rule of heat stress in the coasts, the mountainous areas have a more suitable climatic comfort quality according to the BCI index.

Key words: climatic comfort, beach rest, time series, interpolation, climatic elements

Abstract

One of the important and fundamental needs in order to develop the capabilities and capabilities of tourism in a region is the suitable climate for tourism. The use of tourism capabilities and capacities requires the recognition and evaluation of comfort climate using accepted scientific methods to systematically determine the effect of climatic elements on the activities of tourists. Based on this necessity, in the current research, the spatial-temporal distribution of tourism climate conditions in Mazandaran province has been investigated using the Beach Climate Index in the ArcGIS software environment. In order to implement this index and achieve the goals of the research, the daily time series data of the meteorological stations of Mazandaran province during the years 1980 to 2018 were used. According to the needs of the model and method used, climate elements (on average) including relative humidity, wind speed, sunny hours, monthly precipitation, average daily and monthly temperature, cloudiness and number of foggy days have been used. After calculating the values of the CPI index in the J environment. Oh you. S, interpolation methods were used to prepare tourism activity zoning maps with the least amount of error in interpolation. The results of the coastal tourism climate index at the level of Mazandaran province on a monthly scale indicate that between the coastal and mountainous areas Different patterns prevail in terms of tourism comfort index at different times of the year. In autumn and spring, in the coastal parts of the province, especially the parts of the eastern coast, the quality of beach rest is in a better condition. Meanwhile, in the same period, cold stress prevails in the mountainous parts and reduces the quality of the climatic comfort index compared to the coastal areas. But in the summer months, due to the rule of heat stress in the coasts, the mountainous areas have a more suitable climatic comfort quality according to the BCI index.

Key words: climatic comfort, beach rest, time series, interpolation, climatic elements

Abstract

One of the important and fundamental needs in order to develop the capabilities and capabilities of tourism in a region is the suitable climate for tourism. The use of tourism capabilities and capacities requires the recognition and evaluation of comfort climate using accepted scientific methods to systematically determine the effect of climatic elements on the activities of tourists. Based on this necessity, in the current research, the spatial-temporal distribution of tourism climate conditions in Mazandaran province has been investigated using the Beach Climate Index in the ArcGIS software environment. In order to implement this index and achieve the goals of the research, the daily time series data of the meteorological stations of Mazandaran province during the years 1980 to 2018 were used. According to the needs of the model and method used, climate elements (on average) including relative humidity, wind speed, sunny hours, monthly precipitation, average daily and monthly temperature, cloudiness and number of foggy days have been used. After calculating the values of the CPI index in the J environment. Oh you. S, interpolation methods were used to prepare tourism activity zoning maps with the least amount of error in interpolation. The results of the coastal tourism climate index at the level of Mazandaran province on a monthly scale indicate that between the coastal and mountainous areas Different patterns prevail in terms of tourism comfort index at different times of the year. In autumn and spring, in the coastal parts of the province, especially the parts of the eastern coast, the quality of beach rest is in a better condition. Meanwhile, in the same period, cold stress prevails in the mountainous parts and reduces the quality of the climatic comfort index compared to the coastal areas. But in the summer months, due to the rule of heat stress in the coasts, the mountainous areas have a more suitable climatic comfort quality according to the BCI index.



Key words: climatic comfort, beach rest, time series, interpolation, climatic elements

کلیدواژه‌ها English

climatic comfort
beach rest
time series
interpolation
climatic elements
  1. ابراهیم­زاده، عیسی؛ و آقاسی­زاده، عبدالله؛ (1388): تحلیل عوامل مؤثر بر گسترش گردشگری در ناحیه چابهار. مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، 1 (1): 107-128.
  2. احسانی، نادر.؛ (1394): بندر چابهار، نگین کم فروغ دریای عمان، نقش گردشگری ساحلی و دریایی در جهت توسعه صنعت گردشگری بندر چابهار و همچنین ارائه راهکارهای مؤثر در این خصوص. دومین کنفرانس بین­المللی پژوهش­های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، دبی، مؤسسه سرآمد همایش کارین.
  3. اسماعیلی، رضا؛ گندمکار، امیر؛ و حبیبی نوخندان، مجید؛ (1390): ارزیابی اقلیم آسایشی چند شهر اصلی گردشگری ایران با استفاده از شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET). پژوهش­های جغرافیای طبیعی، 75: 1-18.
  4. اسمعیل­نژاد، مرتضی؛ زارع­نژاد اشکدزی، عباس؛ و پودینه، محمدرضا؛ (1397): ارزیابی توان­های اقلیمی سواحل دریای عمان برای برنامه­ریزی گردشگری ساحلی. فصل­نامه علوم و فناوری دریا، 86: 48-59.
  5. سلیمانی بشلی، محمدرضا؛ (1392): جامعه­شناسی محیط زیست، تحلیل وضعیت دریای خزر و سواحل آن در ابعاد مختلف. چاپ اول، انتشارات دفتر تحقیقات کاربردی، ساری.
  6. گرامی مطلق، علیرضا؛ و شبانکاری، مهران؛ (1385): پهنه­بندی اقلیمی استان بوشهر. مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه تهران، 20 (24): 187-210.
  7. هجرتی، محمدحسن؛ اسماعیلی، رضا؛ و حقیقت اکرم، صابر؛ (1390): توان­مندی­های اقلیم آسایش، راهبردی مناسب جهت توسعه گردشگری (مطالعه موردی: خراسنا رضوی). نگرش­های نو در جغرافیای انسانی (جغرافیای انسانی)، 4(1): 1-10.
    1. Agnew, M. D., and Viner, D. (2001): Potential impacts of climate change on international tourism; International Journal of Tourism and Hospitality Research, 3 (1): 37–60.
    2. De Freitas, C.R. (1990):Recreation climate assessment.International Journal of ClimatologicalApplications, 10: 89-103
    3. De Freitas, C.R., Scott, D., and Mcboyle, G. (2008): A second generation climate index for tourism (CIT): specification and verification. International Journal of Biometeorology, 52: 399-407.
    4. Eccles, G., and Costa, J., (1996): Perspectives on Tourism Development. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 44-51.
    5. Font, X., and Ahjem, T. E., (1999): "Searching for a balance in tourism development strategies", International Journal of Contemporary Hospitality Management, 11 (2/3): 73 -77.
    6. Grigorieva, E. A., and Matzarakis, A. (2010): Physiologically Equivalent Temperature in Extreme Climate Regions in the Russian Far East, In: Matzarakis, A., Mayer, H., Chmielewski, F.M. (Eds.), Proceedings of the 7th Conference on Biometeorology. Ber. Meteorol. Inst. Univ. Freiburg, 20:386-391.
    7. Hoppe, P. (1999): The Physiological Equivalent Temperature-a Universal Index for the Bio meteorological Assessment of the Thermal Environment. Int. Journal of Biometeorology, 43: 71-75.
    8. Lemesios, G., Papadaskalopoulou, C., Moustakas, K., Malamis, D., Loannou K., Zachariou- Dodou, M., Giannakopoulos, C., Petrakis, M., Mesimeris, T., and Loizidou, M. (2014): Future heat-related impact assessment of tourism industry toclimate change in Cyprus. Regional Environmental Research Journal,Proceedings from this international conference ADAPTO CLIMATE, 27-28 march. http://adapto climate.uest.gr/.
    9. Matzarakis, A. (2001): Climate and Bioclimatic Information for the Tourism in Greece; Proceedings of the 1st International workshop on climate, tourism and recreation. International society of biometeorology, commission on climate, tourism and recreation.
    10. Matzarakis, A., (2007): Climate, Thermal Comfort and Tourism, Proceeding of the 2nd International workshop on climate Change and Tourism Assessment and Coping Strategies (Ed).
    11. Matzarakis, A., Mayer, H., and Lxiomon, M.G. (1999): Applications of Universal Thermal Index: Physiological Equivalent Temperature, Int. Journal of Biometeorology, 43: 78-84.
    12. Morgan, R., Gatell, E., Junyent, R., Micallef, A., Ozhan, E., and Williams, A.T. (2000): An improved user-based beach climate index. Journal of Coastal Conservation, 6: 41-50.
    13. Needham, D., and Szuster, W. (2011): Situational influences on normative evaluations of coastal tourism and reaction management strategies in Hawaii. Tourism Management, 3: 1-9.
    14. Scott, D., Jones, B., and Macboyle, G. (2004): Climate, tourism and Recreation; A bibliography University of Waterloo Canada.
    15. World Tourism Organization, (1999): Tourism 2020 vision. WTO Publications Unit; Word Tourism Organization, Madrid, Spain.
پژوهش های اقلیم شناسی
دوره 1402، شماره 55 - شماره پیاپی 55
سال چهاردهم | شماره 55 | پاییز 1402
زمستان 1402
صفحه 129-146