سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Synoptic Analysis of the Longest Pervasive Frost in Iran in Period 1963-2004 بررسی همدید وسیع ترین و مستمرترین یخبندان ایران در دوره 2004-1963 1 20 42035 FA پیمان محمودی استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران محمود خسروی استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران ابوالفضل مسعودیان استاد اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران بهلول علیجانی استاد اقلیم شناسی و مدیر قطب علمی تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، دانشگاه تربیت معلم، تهران، ایران Journal Article 2017 01 17 براساس یک اصل مکانی روزهایی که 65 درصد و بیشتر از مساحت ایران دمای صفر و زیر صفر درجه سانتیگراد داشته‌اند به عنوان روزهای همراه با یخبندان فراگیر تعریف شدند. براساس این اصل مکانی مشاهده شد که در سال 1964-1963 یک تداوم 37 روزه از یخبندان‌های فراگیر از تاریخ 26 دسامبر 1963 تا 2 فوریه 1964 رخ داده است که در طول دوره مورد مطالعه (2004-1963) در نوع خود منحصر به فرد بوده است. علاوه بر این در طول این دوره 37 روزه، فراگیرترین یخبندان ایران (90 درصد و بیشتر از مساحت ایران) از تاریخ 20 تا 24 ژانویه 1964 به وقوع پیوسته است. در این مقاله به طور کلی الگوهای همدید این 37 روز و به طور خاص الگوهای همدید آن پنج روز که دارای فراگیرترین یخبندان‌های ایران بودند بررسی شد. با بررسی روز به روز نقشه های سطح 500 هکتوپاسکال و سطح زمین مشاهده گردید که در طول این 37 روز در تراز 500 هکتوپاسکال و بر روی اروپا یک سیستم پرارتفاع که در واقع یک سیستم بندالی امگایی شکل می‌باشد حاکمیت داشته است. موقعیت این سامانه بندالی و نقشی که این سیستم در منحرف کردن امواج غربی از مسیر اصلی خود به سوی ایران داشته است مهمترین بازیگر سطح فوقانی در ایجاد یخبندان‌های فراگیر این دوره بوده است. به طوریکه موقعیت ناوه های شرقی ایجاد شده توسط این پشته و ریزش هوای سردی که از قطب به سمت ایران صورت می گیرد مسبب این نوع از یخبندان‌های فراگیر در ایران در سطوح فوقانی می باشند. در سطح زمین نیز همواره یک سیستم پرفشار بر روی اروپا و یک سیستم دیگر بر روی آسیا در طول این 37 روز حاکم بوده است که در بیشتر روزها با یکدیگر ادغام شده و یک نوار بسیار طویل پرفشار از شرق آسیا تا غرب اروپا را تشکیل می دادند.

https://clima.irimo.ir/article_42035_8efada2b3d4c7acb1a733be531121ac7.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Climatology Northern boundary of subtropical high pressure ridge on Iran اقلیم‌شناسی مرز شمالی پشته پرفشار جنب حاره بر روی ایران 21 32 42067 FA حسین عساکره استاد اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، ایران Journal Article 2014 01 18 با توجه به اهمیت و نقش سامانه پرفشار جنب حاره بر روی اقلیم ایران، با استفاده از داده‌های (روزانه) دوباره تحلیل شده NCEP/NCAR تلاش شد، شاخص پشته پرفشار جنب حاره بر روی ایران و برای هریک از ماه‌های سال برآورد شود. بدین منظور داده‌های ارتفاع ژئوپتانسیل، مولفه مداری و نصف النهاری باد برای ساعت GMT12 طی دوره 52 ساله (1340-1391) و با تفکیک مکانی 5/2درجه در پنج تراز ارتفاعی(500،600،700،850 و300 هکتوپاسکال‌) ‌اختیار شد. برای این کار از محدوده عرض جغرافیایی‌0 تا‌ 80 درجه شمالی و طول جغرافیایی‌10 تا‌ 120درجه شرقی بهره گرفته شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که موقعیت مرز شمالی پشته در تراز400 هکتوپاسکال و بالاتر و نیز 850 هکتوپاسکال و پایین تر قابل رؤیت نیست. بنابراین سه تراز در دسترس که حاکمیت پشته در آن قابل تشخیص و نیز داده‌های آن در دسترس است، ترازهای 700 ، 600 و500 هکتوپاسکال است. در بررسی ماهیت پشته پرفشار جنب حاره مشخص گردید با جهش نصف‌النهاری خط پشته در ماه خرداد، فصل تابستان برای بیش‌تر مناطق جنوبی کشور فرا می‌رسد. همچنین از ماه آبان تا پایان اردیبهشت، فشارزیاد جنب حاره از سرزمین ایران کاملا عقب نشینی کرده و سطح زیرین آن به حداقل ممکن می‌رسد. محاسبه تعیین مرز شمالی پرفشار جنب حاره نشان داد که حاکمیت این سامانه تا بالاتر از عرض‌های 40 درجه شمالی گسترش یافته است. ‌یافته‌ها همچنین نشاندهنده آن است که، ‌این سامانه از سمت جنوب غرب و بصورت زبانه‌ای از طریق پرفشار عربستان وارد کشور می‌شود. بر اساس این نتایج، وردایی زمانی پشته پرفشار جنب حاره بر روی ایران، باعث تغییر فصل و تنوع آب و هوا در کشور می‌شود.

https://clima.irimo.ir/article_42067_64e05037a21f2e2a33adc1b393f67d10.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Modifying the soil moisture model of Palmer drought severity index for irrigated areas and its validation using satellite data اصلاح مدل رطوبتی حاکم بر نمایه شدت خشکسالی پالمر برای مناطق تحت کشت آبی و صحت‌سنجی به کمک داده‌های ماهواره‌ای 33 46 42070 FA محمدرضا کشاورز دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2012 07 03 Palmer drought severity index is one of the most important agricultural drought indices which considers the relationship between climate change and agriculture conditions. This index is based on supply and demand soil moisture model. Hence, improving both the soil water model equations and its spatial resolution increases the efficiency, and provides more accurate estimates of the Palmer drought index and thus will improve drought management. After correction and coding the soil moisture model equations based on Palmer’s drought index using MATLAB, the model was run for a period of 10 years in Isfahan province (1998 to 2007) with a spatial resolution of 1 km using station temperature and precipitation data and also soil (AWC) and satellite data (TRMM) as well .As a result, the amount of moisture in the soil to a depth of 1 meter was extracted in 120 layers; each layer contains the spatial distribution of monthly mean soil moisture. Also, in order to control the impact of changes in the model for irrigated areas, soil moisture from the Palmer index values and soil wetness index (SWI) obtained by the satellite images were compared. The results of this comparison show that the solidarity of modeled soil moisture and SWI in irrigated areas dramatically increases after correcting the model (R2 increases from about 0.14 to 0.30 in Dry period and from 0.19 to 0.50 in wet period). نمایه شدت خشکسالی پالمر به دلیل‌ایجاد رابطه میان تغییرات هواشناسی و شرایط کشاوزی، کی از مهمترین نمایه‌های تخمین خشکسالی کشاورزی می‌باشد.‌این نمایه در واقع مبتنی بر ک مدل عرضه و تقاضای آب در خاک عمل می‌کند. از‌این رو اصلاح و نیز افزایش قدرت تفکیک مکانی مدل آبی آن قدمی در افزایش کارایی و دقت نمایه پالمر در تخمین صحیح تر خشکسالی و در نتیجه بهبود مدیریت بحران خواهد بود. در‌این تحقیق، توزیع مکانی رطوبت حاصل از مدل رطوبتی‌این نمایه پس از اصلاح آن برای مناطق تحت کشت آبی، با استفاده از داده‌های شبکه‌ای شده خاک و هواشناسی و داده های TRMM با تفکیک مکانی 1 کیلومتر توسط نرم افزار MATLAB ، برای ک دوره 10 ساله ( از 1998 تا 2007 برای استان اصفهان استخراج و مطالعه شد. نتایج در 120 لایه اطلاعاتی حاوی رطوبت ماهانه عمق ک متری سطح خاک استخراج شد. نتایج مقایسه رطوبت بدست آمده از مدل با رطوبت بدست آمده از ماهواره نشان می‌دهد مدل رطوبتی پالمر در مناطق بایر ا تحت کشت دیم، رطوبت را با دقت مناسبی مدل می کند اما در مناطق تحت کشت آبی دقت مناسبی ندارد که پس از اعمال تغییرات و اصلاح مدل بیلان آبی آن، رابطه رطوبت مدل شده با رطوبت بدست آمده از تصاویر ماهواره‌ای در مناطق تحت کشت آبی به طور معناداری افزایش میابد (افزایش R2 از حدود 14/0 به حدود 30/0 در دوره خشک و از 19/0 به 50/0 در دوره تر) و به همبستگی معادل در زمین‌های فاقد کشت آبی نزدیک می‌شود.

https://clima.irimo.ir/article_42070_792f8e61a6c40c26076d191daf185a31.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 The effect of the different ETo estimation methods on Reconnaissance Drought Index (RDI) calculation in several climatic zones of Iran اثر روش های متفاوت برآورد تبخیر-تعرق مرجع بر محاسبه نمایه شناسایی خشکسالی در چند نمونه اقلیمی ایران 47 66 42076 FA منصوره کوهی 1. دانشجوی دکتری هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد سید حسین ثنایی نژاد دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد محمد امینی استاد گروه آمار، دانشکده ریاضی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2015 04 28 Introduction Drought as a recurring extreme climate event, can be defined from various perspective including meteorological, hydrological, agricultural and socio-economical. Drought is a recent feature of Iran climate. Many areas of Iran experience drought from time to time. In western region of this country, the 1998-2001 drought was a notoriously high impact event. Impacts include crop failure and the vulnerability of approximately 37 million inhabitants (over half of the population of Iran) to food and water shortage (Raziei et al. 2009, UN, 2001, Barlow et al., 2001). By the year 2001, crop failure resulting in US$2.6 billion worth of losses (Shahabfar and Eitzinger 2008). During 2008 drought event, 4 million hectares of rainfed and 2.7 million hectares of irrigated areas had been completely destroyed, leaving many farmers in financial crisis (USDA, 2008). Drought indices commonly used to monitor, quantify and compare drought severity, duration and spatial coverage over regions with different climatic and hydrologic regimes. Recently a new drought index, Reconnaissance Drought Index, has been formulated based on precipitation and Evapotranspiration. Since there are different ETo formulations, it is especially important to understand how sensitive this index is to choice of ETo method. Therefore, the objective of this paper is to assess the impact of some common ETo methods with minimum input requirements on estimation of RDI in different climatic zones of Iran. Materials and Methods 1. Climate data For our analysis, we selected 4 meteorological stations with diverse climates, varying from arid to very humid climate. These stations including Ahvaz, Keram, Shahrkord and Bandar Anzali. The data used for this study were obtained from I.R of Iran meteorological organization (IRIMO) including the long term monthly average values for precipitation (mm), maximum, minimum and mean air temperature (ᵒC), maximum and minimum relative humidity (%), sunshine duration (h), wind speed at 2 m (ms-1) which used to compute reference evapotranspiration by five selected ETo methods. 2. Drought severity assessment through RDI The RDI is expressed in three forms: the initial value ( ), normalized RDI (RDIn), and standardized RDI (RDIst). The initial value ( ) of RDI is presented in an aggregated form using a monthly timestep and is usually calculated for i-th year in a time basis of k of consecutive months using following equation: Where pij and EToij are precipitation and ETo of the j-th month of the i-th year and N is the total number of years of the available data. The normalized RDI (RDIn) is estimated as follows: In which is the arithmetic mean of values. The probability function of gamma distribution is defined as: Where is a shape factor, >0 is a scale factor, and is the gamma function. Parameters and of the gamma function are estimated for each time scale (k) and for each location. The estimated parameters are then used to find the cumulative probability of for a given year for the location under study. 3. Reference Evapotranspiration Equations For purpose of this paper, we selected the most commonly used ETo methods including Blaney-Criddle (Blaney-Criddle, 1950), Thornthwaite (Thornthwaite, 1948), Hargreaves (Hargreaves & Samani, 1985), Penman-Montieth with Hargreaves radiation term (Allen et al., 1998) and FAO-56 Penman-Montieth (Allen et al., 1998). In this study, the latest method was used as the reference method. 4. Statistical indicators For each station, Mean Bias Error (MBE) and Root Mean Square Error (RMSE) were calculated to compare the impact of the different ETo methods on RDI values. The smaller RMSE and MBE indicate the better model's performance. Results The values of ETo estimations obtained with four methods were compared with those calculated by the FAO56 P-M equation. In Bandar Anzali, the ETo values estimated by Blaney-Criddle equation were the highest among selected methods with a rather significant difference of about 500 mm in mean values. In Sharekord and Kerman, the Thorentwaite equation estimated the lower values, wherease in Ahvaz the highest ones were estimated by this method. In the next step, assuming k is equal to 12, the RDIst series were calculated using the ETo values estimated by the methods under study. The comparison over the 39 last years revealed that the RDIst values calculated by the ETo methods under study are very close to those estimated by ETo reference method. In the other hand, in the most cases, the differences between RDI values were relatively small and do not exceed any drought severity threshold. Since 3, 6, 9, 12, 24 or 48 months are the typical time scales for precipitation deficits to affect the five type of usable water sources (soil moisture, ground water, snowpack, steamflow and reservoir storage),the impact of various ETo methods on the severity of drought calculated by RDIst for shorter time scale than a year were also discussed. The analysis and comparisons are performed for the 6-month and 3-month time scales. The results of the comparison of the RDIst values calculated by four ETo methods against those obtained using FAO56 P-M suggested that there are reasonably good agreements between the 6-monthly RDIst series in all stations. The RMSE values were less than 0.51 and MBE values which can be practically considered as zeros. In the case of the four 3-month time scale, the most accurate results in Kerman and Sharekourd stations are provided by PMT and HS equations in relation to the other models. Conclusion The RDI is an important and useful tool for indicating meteorological drought. However, prior to apply this index, its sensitivity to ETo methods must be identified. This paper concludes that the differences between RDIst calculated by the selected ETo equations and those computed by reference method have no effects on the characterizations of drought severity class through RDIst series.The PMT and HS equations performed relatively better than the other models in semi arid stations (Kerman and Sharekourd) Therefore even if minimum data are available (P, T), the severity of drought can be reliably assessed by this index. These results are similar to those reported by Vangelis et al. (2013) for two stations in Greece. به طور معمول، شدت خشکسالی با نمایه‏های خشکسالی ارزیابی می‌گردد. در سال‏های اخیر در بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک از نمایه قدرتمندی به نامنمایه شناسایی خشکسالی (RDI) استفاده شده است. از آنجایی که این نمایه بر مبنای دو متغیر بارش و تبخیر-تعرق مرجع محاسبه می‌گردد لذا ارزیابی اثرات ناشی از محاسبه ETo با روش‌های متفاوت بر ویژگی‏های خشکسالی مسئله‌ای ضروری می‌باشد. در این راستا، در این پژوهش از چهار روش رایج محاسبه تبخیر-تعرق مرجع شامل هارگریوز- سامانی، تورنت وایت، بلانی-کریدل و روش FAO (تنها دما) جهت بررسی تاثیرپذیری این نمایه از روش برآورد تبخیر-تعرق مرجع استفاده شده و روش فائو-پنمن-مانتیث نیز به عنوان روش مبنا برای مقایسه تفاوت مقادیر شدت خشکسالی محاسبه شده با چهار روش برآورد تبخیر-تعرق در نظر گرفته شد. ایستگاه‌های مورد بررسی شامل ایستگاه بندر انزلی که در طبقه‌بندی گسترش‌یافته دمارتن در اقلیم بسیار مرطوب معتدل، ایستگاه کرمان که در اقلیم خشک سرد، ایستگاه شهر‌کرد که در اقلیم نیمه خشک فرا سرد و ایستگاه اهواز که در اقلیم خشک گرم قرار می‌گیرند می‎باشد. نتایج نشان داد که انتخاب روش‌های متفاوت محاسبه ETo تاثیر معنی‌داری در مقادیر شدت نمایه خشکسالی ندارد. با این وجود، در بین روش‌های مورد استفاده روش فائو-پنمن-مانتیث (تنها دما) و هارگریوز عملکرد بهتری از خود نشان دادند. بر مبنای این یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که RDI نمایه‏ای استوار است و مقادیر شدت خشکسالی محاسبه شده با این نمایه، به روش‌های مختلف محاسبه تبخیر-تعرق بستگی ندارد.

https://clima.irimo.ir/article_42076_55a77244056c29c170b5194bbb91cb59.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Synoptic analysis of the effects of blocking phenomenon on torrential rainfall in the southern of Iran of April 2013 تحلیل همدید اثرات پدیده بلاکینگ بر بارش‌های سیلابی فروردین‌ماه 1392 در نیمه جنوبی ایران 67 82 42077 FA مهدی محمودآبادی دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه یزد کمال امیدوار دانشیار اقلیم شناسی دانشگاه یزد 0000-0002-4956-3002 مهدی نارنگی فرد دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه یزد مهران فاطمی دانشجوی دکتری اقلیم شناسی دانشگاه یزد Journal Article 2013 07 08 پدیده بلاکینگ سبب توقف الگوهای جوی می‌شود که در این حالت وقوع فرین‌های اقلیمی نظیر سیل و خشکسالی محتمل می‌باشد. در این پژوهش کوشش شده الگوی همدیدی بارش سیلابی 16 تا 20 فروردین‌ماه 1392 در نیمه جنوبی ایران (استان‌های فارس، هرمزگان، یزد، کرمان و سیستان و بلوچستان) مورد بررسی قرار گیرد. ویژگی‌های ترمودینامیک بارش مورد نظر با استفاده از داده‌های رادیوسوند و نمودار اسکیوتی ایستگاه زاهدان مورد تحلیل قرار گرفت. برای تحلیل این پدیده از داده‌های روزانه بارش 44 ایستگاه همدید نیمه جنوبی کشور و نقشه‌های فشار سطح دریا و سطوح 850، 500 و 300 هکتوپاسکال استفاده گردید. سپس آرایش الگوی همدید و روند آن در نقشه‌های هوا، طی یک دوره انتخابی 6 روزه بررسی شد. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که عامل اصلی ایجاد بارش سیلابی در منطقه مورد مطالعه، تشکیل سیستم مانع یا بلاکینگ از نوع دو قطبی می‌باشد که سبب دو شاخه شدن امواج بادهای غربی گردیده است. بر این اساس شاخه جنوبی منشعب شده از امواج غربی به عرض‌های پایین‌تر منتقل شده و مسیری جنوبی‌تر را می‌پیماید. بنابراین با دسترسی بیشتر به منابع رطوبتی جنوبی کشور ریزش‌های سیلابی را در منطقه باعث گردیده است.

https://clima.irimo.ir/article_42077_7d4b139b99fa4e14170492f54032c321.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Survey of overwintering bioclimatic conditions of honey bee colonies in Isfahan province بررسی شرایط بیوکلیمایی زمستان گذرانی کلنی های زنبور عسل در استان اصفهان 83 90 42078 FA اکبر شائمی برزکی استادیار گروه جغرافیا دانشگاه پیام نور Journal Article 2015 06 21 یکی از جنبه های نگهداری و پرورش زنبور عسل مطالعه و شناخت شرایط بیوکلیمای آن است. هماهنگ کردن فعالیت های زنبورداری با عوامل محیطی و الگوهای زمانی و مکانی آن یکی از جنبه های اساسی در مدیریت زنبورداری است. در راس عوامل محیطی، شرایط آب و هوا نقش اساسی درایجاد تعادل بین زنبور عسل، محیط زیست گیاهی و بیماری های زنبور عسل ایفا میکند.از بین متغیرهای اقلیم شناختی عامل دما نقش کلیدی را در این زمینه بازی میکند. سیکل فصلی زنبورداری در مناطق معتدل نشان دهنده وجود دو فصل متمایز فعال و غیر فعال از منظر زنبورداری میباشد. در استان اصفهان ماههای آبان، آذر، دی و بهمن، فصل غیر فعال میباشد. یکی از مسائل مهم در مدیریت کلنی های زنبورعسل استقرار آنها در فضای باز در فصل غیر فعال در نواحی است که حداقل مصرف زمستانه عسل برقرار باشد. نتایج این پژوهش بر اساس تحلیلهای انحراف از شرایط بهینه در محیط GIS نشان میدهد که بهترین حد ارتفاعی برای زمستانگذرانی کلنیهای زنبور عسل در استان اصفهان در مناطق کوهپایه ای( ارتفاع 1400 متر و اطراف آن) است. با رعایت این امر در مصرف سالانه صدها تن عسل صرفه جویی خواهد گردیده و منجر به بهره وری بیشتر و بازده اقتصادی بالاتر برای زنبورداران این منطقه خواهد بود.

https://clima.irimo.ir/article_42078_6fec8c1ba9b9aa79bd26e09fc8aae3eb.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 The Semantic Relationship Between the Themes in Persian Scientific Articles in the Field of Global Warming بررسی روابط معنایی میان موضوعات مطرح در مدارک علمی فارسی در حوزه گرمایش جهانی 91 109 42079 FA فاطمه مکی زاده استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه یزد محمد توکلی زاده راوری استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه یزد مرضیه دانا کارشناسی ارشد علم سنجی دانشگاه یزد Journal Article 2015 06 18 هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی روابط معنایی میان موضوعات مطرح در مدارک علمی فارسی در حوزه گرمایش جهانی می‌باشد. این پژوهش، تحلیل هم‌رخدادی واژگان را از طریق فنون تحلیل شبکه‌های اجتماعی و خوشه‌بندی سلسله مراتبی مورد توجه قرار داده است. طبقه بندی موضوعات با استفاده از روش خوشه بندی سلسله مراتبی "پیوند درون گروهی" و میزان شباهت موضوعی مدارک مرتبط با محاسبه شاخص دربردارندگی مشخص شده است. جامعهآماریشاملتمامی مقاله‌های مجله‌ها (203 مقاله) و پایان‌نامه‌های فارسی (256 پایان نامه) در حوزه گرمایش جهانی است که به ترتیب در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام ( آی اس سی) و پایگاه پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در بازه زمانی 1383 تا 1392 نمایه شده اند. یافته‌هانشان می‌دهد کهروندرشد تولیدات علمی در حوزه گرمایش جهانی در فاصله سال‌های 1392-1383 دارای سیر صعودی است. دو نمودارخوشه‌ای ماحصلسنجشهم‌رخدادیبینموضوعاتدر زمینهگرمایش نشان می‌دهند که تعداد اصطلاحات موضوعی مقاله‌ها 77 موضوع است که در 14 خوشه قرار گرفته‌اند و نیز تعداد اصطلاحات به دست آمده از پایان‌نامه‌ها 97 موضوع است که در 19 خوشه قرار گرفته‌اند. در نمودار روابط سلسله مراتبی موضوعات پایان‌نامه‌ها دو موضوع "گازهای گلخانه‌ای و تغییرات دمایی" و در نمودار روابط سلسله مراتبی موضوعات مقاله‌ها دو موضوع "گازهای گلخانه‌ای و تغییر اقلیم" زمینه اصلی کل موضوعات هستند. محاسبه شاخص دربردارندگی نشان داد که 37 درصد از موضوع‌های مقاله‌ها در پایان‌نامه‌ها وجود دارد. از لحاظ ساختار خوشه‌بندی، این دو نوع مدرک نیز شباهتی در اندازه صفر داشتند. شباهت بین اعضای شبکه‌های اگوی موضوعات پرنفوذ به جز مورد "مدیریت انرژی" بقیه موارد تقریباً بستگی زیادی به هم داشتند. موضوعات هسته در زمینه گرمایش جهانی عبارتند از: "گازهای گلخانه‌ای، تغییر اقلیم، تغییرات دمایی، پوشش گیاهی، دی‌اکسیدکربن، شبیه‌سازی انرژی، آلاینده‌های زیست محیطی، مدیریت انرژی، تولیدات کشاورزی، ترسیب کربن، ارزیابی اقتصادی، مصرف انرژی، مدیریت منابع آب، مدل گردش عمومی جو، مصالح ساختمانی".به طور کلی، تحلیل هم‌ رخدادی واژگان می‌تواند به درک ساختار روابط موضوعی در یک حوزه کمک کند. بنابراین با استفاده از نتایج برگرفته از این پژوهش می‌توان از وضعیت جاری، موضوعات پژوهشی و رابطه بین آنها، اصطلاحات مهم حوزه گرمایش جهانی تحلیل‌های واضح و قابل قبولی را ارائه داد. و در عرصه سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی علم در این حوزه نقش مهمی را ایفا کرد.

https://clima.irimo.ir/article_42079_4f6d05f8bfb914f0b7d96bb3cc7f4bd0.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Synoptic - dynamic analysis of Garmesh Wind hazard in the Southwestern coastal zone of the Caspian Sea تحلیل همدیدی-دینامیکی مخاطره باد گرمش در حاشیه جنوب‌غربی دریای خزر 111 126 42080 FA حسین عابد کارشناس ارشد آب‌‌وهواشناسی. رئیس گروه تحقیقات هواشناسی کاربردی گیلان Journal Article 2014 06 15 در این مطالعه به منظور بررسی الگوی همدیدی-دینامیکی پدیده باد گرمش برای بازه زمانی 1982 تا 2010، ابتدا با استفاده از داده های SCDATA ایستگاه‌های شاخص استان، رخ‌دادهای باد گرم در طی یک دوره 29 ساله شناسائی شد. سپس میادین فشار، دما، نم ویژه، ارتفاع ژئوپتانسیلی، مولفه‌های مداری و نصف النهاری باد و سرعت قائم و کمیت‌هایی نظیر جریان، فرارفت رطوبت، فرارفت دما، تاوایی نسبی و همچنین برش قائم کمیت‌های دینامیکی مربوط به سامانه‌های منجر به باد گرمش در کلیه ترازهای جوی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد این پدیده ‌عمدتاَ در فصول سرد سال به وقوع می‌پیوندد و شرط لازم برای شکل‌گیری باد گرمش در استان گیلان، جفت‌شدگی دو توده هوای پرفشار و کم‌فشار در دو سوی رشته کوه‌های البرز است. این شرایط ماحصل نفوذ هم‌زمان زبانه فشاری چرخند‌های دینامیکی قوی با منشاهای کم‌فشارجنب قطبی وکم‌فشار مدیترانه‌ای در شمال رشته کو‌ه‌های البرز و هم‌چنین حاکمیت کمربند هوای پرفشار ناشی از زبانه پرفشارسیبری و یا پرفشار جنب حاره روی مرکز و جنوب فلات ایران است که موجب شکل گیری جریان‌های جنوبی به سمت سواحل جنوبی دریای خزر و افزایش سرعت باد در ترازهای زیرین وردسپهر می‌گردد. الگوی فرارفت دما و رطوبت در تراز 850 هکتوپاسکالی، فرارفت دمایی مثبت (فرارفت گرم) و فرارفت منفی رطوبت (انتقال هوای خشک در لایه‌های زیرین وردسپهر) را در حاشیه جنوب‌غربی دریای خزر نمایان می‌سازد. به دلیل نفوذ زبانه‌های پرفشار سطحی و عبور پشته ارتفاعی روی فلات ایران و دامنه‌های جنوبی البرز، تاوایی نسبی در کل ستون جو منفی است که با مقادیر مثبت امگا در بخش‌‌های جنوبی و حتی دامنه‌های شمالی البرز منطبق است. برش قائم باد نشان می‌دهد در جانب رو به باد جریان‌های به ویژه زیر تراز 700 هکتوپاسکالی، میدان باد دارای مولفه مثبت نصف النهاری بوده و غالبا شارش جریان‌های جوی در منطقه دارای جهت شمال سو است.

https://clima.irimo.ir/article_42080_ba7a964e1319d5b1b3b1e9fae75e86db.pdf

سازمان هواشناسی کشور- پژوهشکده اقلیم شناسی پژوهش های اقلیم شناسی 2228-5040 1395 25 2016 03 20 Investigating the trend of soil temperature changes at different depths in some climatic regions of Iran بررسی روند درجه حرارت عمق‌های مختلف خاک در چند نمونه اقلیمی ایران 127 140 42081 FA مجتبی محمدی عضو هیات علمی گروه احیاء مناطق خشک و بیابانی، مجتمع آموزش عالی سراوان Journal Article 2012 07 22 روند درجه حرارت خاک یکی از مهمترین نشانگرهای تغییر اقلیم می‌باشد که به ندرت به آن پرداخته شده است. لذا در این مطالعه با توجه به اهمیت تغییر اقلیم و تغییرات درجه حرارت خاک مرتبط با گرمایش جهانی از یک سو و نقش و جایگاه درجه حرارت خاک از سویی دیگر، به بررسی روند تغییرات درجه حرارت عمق‌های مختلف خاک (5، 10، 20، 30، 50 و 100 سانتی‌متری) در طول دوره آماری (2008-1994) در سطح ایران پرداخته شد. جهت آشکارسازی و تعیین روند از آزمون ناپارامتریک من–کندال استفاده گردید. نتایج بررسی نشان می‌دهد که با افزایش عمق، درجه حرارت سالانه خاک، تا عمق 20 سانتی متری همراه با شیب بیشتر و از این عمق به بعد با شیب ملایمی کاهش می‌یابد. نتایج حاصل از بررسی روند تغییرات سالانه درجه حرارت عمق‌های مختلف خاک در ایستگاه‌های مورد مطالعه نشان داد که درجه حرارت در عمق‌های مختلف خاک و در مکان‌های مختلف دارای روند یکسانی نمی‌باشد. روند تغییرات درجه حرارت عمق های مختلف خاک در فصل تابستان و زمستان نشان داد که لایه‌های سطحی و عمقی خاک رفتار متناقضی را نشان می‌دهند، بطوری‌که درجه حرارت در عمق های سطحی (5 تا30 سانتی‌متری) روند نزولی، و عمق‌های پایین‌تر (50 و 100 سانتی‌متری) روند صعودی دارند. بررسی روند فصل پاییز و بهار نیز نشان داد بیشتر ایستگاه‌های مورد مطالعه دارای روند صعودی می‌باشند. بر اساس نتایج این مطالعه، وجود روند نزولی یا صعودی درجه حرارت در لایه سطحی خاک (5 سانتی‌متری) را شاید نتوان با قطعیت بیان داشت، اما می‌توان با قطعیت بیان داشت که درجه حرارت سالانه و فصلی در لایه عمیق خاک (100 سانتی‌متری) روند صعودی مشهودی داشته است.در ادامه جهت بررسی این موضوع که آیا تغییرات دمای خاک با تغییرات دمای متوسط هوا ارتباط دارد یا نه، به بررسی روند تغییرات درجه حرارت متوسط ماهانه در ایستگاه‌های مورد مطالعه پرداخته شد. همانطور که انتظار می‌رفت درجه حرارت متوسط ماهانه هوا در دوره آماری مورد مطالعه در مقیاس سالانه و فصلی روند صعودی داشته است. نتایج بررسی سالانه نشان داد که درجه حرارت خاک و درجه حرارت هوا در دو لایه سطحی و عمقی روند مشابه‌ای پیروی نمی‌کنند.

https://clima.irimo.ir/article_42081_0ff84d0013aa5a6291df86b46f1aac5a.pdf