مسیر سامانه‌های بارش غربی و پیش زمینه‌های متن اقلیمی (نگاره اقلیمی) آن‌ها مورد مطالعه: منطقه کیخسروی زاگرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 استاد ژئومرفولوژی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران و دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشیار مرکز تحقیقات گردشگری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

چکیده

مقاله دارای دو مفهوم جدید در ادبیات اقلیم­شناسی است. این دو واژه عبارتست از متن اقلیمی (نگاره اقلیمی) و کیخسروی زاگرس واژه اول وام گرفته از نظریه ژنت نظریه­پرداز ساختارگرااست که ترجمان آن به زبان اقلیم­شناسی بدین معنی است که مکان­ها دارای متن یا نگاره اقلیمی هستند واین نگاره­های اقلیمی هستند که رفتار سامانه­های اقلیمی را شکل می­دهند. واژه دوم، یک مفهوم مکانی است که در این مقاله برای یکی از دو کانون پربارش ایران یعنی زاگرس مرکزی بکاربرده شده­ است. مسئله مهم بررسی نقش نگاره­های اقلیمی ایران بر رفتار سامانه­های غربی است، روش کار بیشتر متکی به پدیدارشناسی است و لذا اگر چه از داده­های اقلیمی بهره برده شده ولی این داده­ها در چارچوبی تاویلی تحلیل شده است. برای دستیابی به اهداف پژوهش ابتدا نقشه نگاره اقلیمی در محدوده 50-10 درجه شمالی و 75-20 درجه شرقی تهیه و 5 عامل موثر در تحلیل متن یعنی فشار، دما، بارش، رطوبت نسبی، و تبخیر در سطح 500 هکتوپاسگال برای یک دوره آماری از (2015-1980) تحلیل شد. سپس گونه­شناسی سامانه­های ورودی از غرب در یک بازه(2017-1987) ساله صورت گرفت وکریدور عبورسامانه­های غربی مشخص گردید. این روش این امکان رافراهم آورد که بتوان براساس روش ماتریس تفاضل داده­های اقلیمی، نگاره­های اقلیمی ایران مشخص و رفتار سامانه­ها دربرابر نگاره­های اقلیمی ارزیابی شود. بررسی­های فوق نشان ­داد که : *ایران دارای سه نگاره اقلیمی است.*سامانه­هایی که از کیخسروی زاگرس می­گذرند در دو تیپ بارش­زا و غیر بارشی طبقه­بندی می­شوند و برای آنکه بتوانند زایش بارشی داشته باشند تنها کافی است در کوهرنگ به میزان 2/2درجه سلیسوس دمای آنها کاهش یابد.*تالاب بین­المللی هور العظیم در متن اقلیمی (نگاره اقلیمی) ایران می­تواند نقطه نظریه آشوب در بارش­های زاگرس مرکزی باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Tracks of Rainy Western Systems and Their Climatic Context. Case Study: Zagros Kaykhosravy Area

نویسندگان [English]

  • zahra pakzad 1
  • mohammad hosein ramesht 2
  • Amir Gandomkar 3
1 PhD Student, Department of Geography, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Professor, Department of Geography, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran , and Faculty of Geography and Planning of Isfahan University, Isfahan, Iran
3 Associate Professor Department of Geography, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده [English]

The title of this article has two new meanings that are not commonly used in classical climatology, and this implies a particular issue. These two terms are the clima- context and the Kaykhosaravy Zagroos. The first word implies a concept borrowed from the theory of genet (1930), and in the language of climatology means that the places contain a clima- context and these are forming the behavior of the climatic systems. The second word (Kaykhosaravy Zagroos) is a space concept used for one of the two most prominent rainy core and means the Zagroos hat.
This research is based on the Anthropocene theory (the human age in which man became the dominant force on the earth's system.) and choes theory (in this theory, it is believed that in all phenomena there are points where a slight change in them will make great changes and This principle is particularly true in atmospheric and climate models